Độc đáo Lễ cúng thần Rừng của dòng họ Thào dân tộc Mông tại thôn Sính Lủng – xã Sính Lủng17/09/2018

Lễ cúng thần Rừng của dòng họ Thào – thôn Sính Lủng – xã Sính Lủng – huyện Đồng Văn là lễ hội có từ lâu đời, tồn tại và phát triển cùng với nhiều thế hệ dòng họ Thào. Lễ hội cũng là sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng dân gian, gắn với đời sống của đồng bào.

UploadFile_000072002
Miếu thờ thần rừng thôn Sính Lủng, xã Sính Lủng huyện Đồng Văn

 Theo quan niệm từ xa xưa, thế giới tâm linh của đồng bào dân tộc Mông có các vị thần như: Thần núi, thần rừng… bởi vậy, đồng bào tổ chức các lễ cúng, lễ hội để cảm tạ các vị thần đã che chở cho họ trong cuộc sống hòa đồng cùng thiên nhiên, tôn trọng, bảo vệ thiên nhiên, coi rừng là bạn, gắn bó với rừng, bảo vệ rừng. Ở nơi có đồng bào sinh sống, rừng thường được bảo vệ rất tốt bởi với đồng bào việc bảo vệ rừng sẽ có nước sinh hoạt, có gỗ làm nhà: “ Dòng họ Thào quan niệm các vị Thần sẽ cứu giúp họ trong ốm đau, bệnh tật. Tục thờ Thần rừng để phù hộ dân làng khỏe mạnh, làm ăn tốt, phát đạt, mùa màng tươi tốt, thú dữ không vào quấy rối. Đặc biệt ở thôn mà đang sinh sống, rừng luôn được giữ gìn, không bao giờ chặt cây và giữ được những khu rừng nguyên sinh”.

 Lễ hội cúng Thần rừng được tổ chức vào ngày 02 tháng 8 hàng năm âm lịch vì đồng bào cho rằng đó là ngày sạch nhất trong năm, trời đất đều linh thiêng. Thầy cúng là một người có uy tín và trưởng dòng họ, được người dân nể trọng. Trước khi tiến hành nghi thức, đồ lễ được bày biện trên một bàn 4 chân trước tượng thần được dựng bằng ba khúc cây chính diện miếu, quay mặt về phía trước. Lễ cúng được tiến hành qua 2 bước. Các lễ vật dâng lên thần Rừng gồm một con dê và một con gà, 3 miếng đậu phụ 3 miếng bánh trưng được cắt thành miếng nhỏ bày trước bàn thờ bàn cúng. Tiếp đó, con cháu mang con vật cúng dâng lên thần rừng.

Ông: Thào Chứ Páo – thôn Sính Lủng – xã Sính Lủng – huyện Đồng Văn cho biết“Hàng năm, vào mùng 02 tháng 8 âm lịch, dòng họ Thào thôn sính lủng chúng tôi tổ chức cúng thần rừng, để tránh thiên tai xảy ra với chúng tôi như: tránh gió bão, đá lở và bảo vệ rừng, phù hộ cho con cháu đi học hành tiến bộ, để làng xóm luôn mạnh khỏe, đoàn kết, mùa màng bội thu. Hôm nay tôi cúng như thế này, mong rằng các thế hệ trẻ họ thào xem để biết cách thờ cúng, khi chúng tôi qua đời thì thế hệ trẻ sẽ nối tiếp được phong tục tập quán của họ Thào”

Những lời cầu khấn trong suốt lễ cúng Thần rừng đều thể hiện sự thành kính của con cháu dòng họ thào với thần Rừng, thần Trời, thần Đất, và mời họ về chứng kiến lễ cúng và phù hộ cho con người khoẻ mạnh, mưa thuận gió hoà, mùa màng tốt tươi; cầu cho rừng ngày một xanh tốt để chở che con cháu dòng họ thào và mọi người qua đường. Bà con trong thôn xin thề trước thần Rừng, sẽ giữ gìn rừng thật tốt, ai săn bắn, chặt cây trong rừng thì sẽ bị thần Rừng trừng phạt. Cúng xong thắp hương và báo cáo với Thần rừng là buổi lễ đã hoàn tất. Sau đó buộc ba mạnh vải đỏ lên các vị thần với quan niệm mặc áo mới để con cháu ngày càng đổi mới và thành đạt. Miếu cúng thần rừng của thôn Sính Lủng coi như một cửa khẩu xuất nhập cảnh của con cháu dòng họ thào bởi vì khi con cháu họ thào lấy vợ về cũng như đi làm đâu đều phải lên miếu buộc một mạnh vải đỏ báo rằng đã thành con cháu của dòng thào và rời khỏi địa bàn với cầu mong được phù hộ từ thần rừng.

          Ông: Thào Mí Lầu – Phó chủ tịch UBND xã Sính Lủng cho biết

Lễ cũng thường diễn ra trong một ngày, với không khí vui tươi, đoàn kết của con cháu trong dòng họ thào thôn. Lễ cúng không chỉ mang yếu tố tâm linh, lễ cúng Thần rừng nhắc nhở mọi người dân bảo vệ rừng cũng như giữ gìn vẻ đẹp tự nhiên của vùng cao núi đá xã Sính Lủng nói chung và thôn Sính Lủng nói riêng. Tổ chức Lễ cũng Thần rừng cũng nhằm mục đích sưu tầm, khai thác và bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể của đồng bào dân tộc Mông tại thôn Sính Lủng, tạo nên sự đoàn kết cộng đồng dân tộc Mông tại thôn Sính Lủng và cầu mong thần rừng phụ hộ độ trì cho dân Làng làm ăn no đủ, mùa màng tốt tươi, không bị dịch bệnh, bên cạnh đó thế hệ trẻ đồng bào dân tộc Mông cần cùng nhau lưu giữ và bảo vệ các giá trị văn hóa phi vật thể mà cha ông để lại qua bao thế hệ cho đến hôm nay.

Đức Chung – Trung tâm VHTT&DL Đồng Văn