Huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang18/06/2012

Đồng Văn là huyện miền núi biên giới của tỉnh Hà Giang nằm ở điểm cực Bắc của Tổ quốc, đây là điểm nhô ra cao nhất trên bản đồ Việt Nam. Đồng Văn cách thành phố Hà Giang 155km, nơi đây có cột cờ Lũng Cú là biểu trưng cho chủ quyền thiêng liêng của tổ quốc. Đồng Văn là huyện nằm trong vùng Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn.

 

Trung tâm huyện Đồng Văn

 

Lịch sử hình thành:

 

Xưa kia, Đồng Văn thuộc tổng Đông Quan, châu Bình Nguyên, phủ Tương Yên, tỉnh Tuyên Quang. Sau đó thuộc về châu Bảo Lạc. Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta đã tách Đồng Văn ra khỏi Bảo Lạc.

 

Ngày 15/12/1962, Hội đồng Chính phủ đã ban hành quyết định số 211/QĐ-CP tách Đồng Văn thành 3 huyện là Yên MinhMèo Vạc và Đồng Văn.

 

Năm 1976, Hà Giang sáp nhập với Tuyên Quang thành tỉnh Hà Tuyên, Đồng Văn trở thành huyện của tỉnh Hà Tuyên. Từ năm 1991 trở lại đây là huyện của tỉnh Hà Giang.

 

Điều kiện tự nhiên

 

– Vị trí địa lý

 

Huyện Đồng Văn có vị trí địa lý trong tọa độ từ 23o06’06’’ đến 23o 21’17’’ vĩ độ Bắc, 105o 07’35’’ đến 105o 24’40’’ kinh độ Đông. Phía Bắc và Tây giáp Trung Quốc; phía Nam giáp huyện Yên Minh, phía Đông giáp huyện Mèo Vạc. Huyện có đường biên giới quốc gia là 52,5km.

 

– Địa hình

 

Diện tích tự nhiên là 44,666ha, trong đó 11.837ha là đất sản xuất nông nghiệp. Diện tích núi đá chiến 73,49%. Địa hình phức tạp, có nhiều núi cao, vực sâu chia cắt. Nhiều ngọn núi cao như Lũng Táo 1.911m. Độ cao trung bình 1.200m so với mực nước biển. Địa  hình thấp dần từ Tây sang Đông.

 

 

Đồng Văn có sông Nho Quế và các dòng suối nhỏ ở Lũng Táo, Phó Bảng, Phố Là chảy qua.

 

– Khí hậu

 

Khí hậu ở Đồng Văn mang tính ôn đới và phân ra nhiều tiểu vùng khí hậu khác nhau. Một năm chia ra thành 2 mùa rõ rệt, mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 10) và mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau), thường có sương mù, sương muối, thời tiết khô hanh. Lượng mưa trung bình khá cao, khoảng 1.600 – 2.000mm/năm.

 

Ở một vài tiểu vùng nhiệt độ có lúc xuống tới 40-50C như ở Lán Xì, Phó Bảng… thời tiết khí hậu khắc nghiệt vào mùa đông.

 

Điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội

 

Hiện nay, huyện Đồng Văn bao gồm 17 xã và 2 thị trấn là: Thị trấn Phó Bảng, thị trấn Đồng Văn và các xã: Lũng Cú, Ma Lé, Lũng Táo, Phố Là, Thài Phìn Tủng, Sủng Là, Sà Phìn, Tả Phìn, Tả Lủng, Phố Cáo, Sính Lủng, Sảng Tủng, Lũng Thầu, Hố Quáng Phìn, Vần Chải, Lũng Phìn, Sủng Trái.

 

Theo niên giám thống kê năm 2010. Dân số toàn huyện là 65.421 người, mật độ dân số 147 người/km2, Đồng Văn là địa bàn sinh sống của 16 dân tộc như: Lô Lô, Pu Péo, Cờ Lao, Dao, Giáy, Tày, Kinh, Hoa…. trong đó dân tộc Mông chiếm tới 88%.

 

Người Lô Lô (chia làm 2 nhánh Lô Lô đen và Lô Lô hoa) thường làm nhà dựa lưng vào núi, nhìn ra thung lũng, hầu hết người Lô Lô đều làm kiểu nhà đất trình tường.

 

Phụ nữ Lô Lô đen mặc áo cổ vuông chui đầu có các mảng hoa văn hình chim vòng quanh thân áo. Tay áo rộng được ghép bằng nhiều vòng vải màu khác nhau, áo kết hợp với váy và mảnh vải hình chữ nhật dài chùm phía sau hông, xà cạp quấn chân… Phụ nữ Lô Lô Hoa thường mặc áo cánh cổ tròn, xẻ ngực. Không giống như nhóm Lô Lô đen, phụ nữ Lô Lô hoa mặc áo tay cắt chẽn, quần có trang trí hoa văn chứ không mặc váy. Tuy nhiên trang phục nữ giới của 2 nhóm Lô Lô đều trang trí các loại hoa văn hình tam giác, hình vuông, hình quả thảo quả, hình chim ngó bá… phụ nữ Lô Lô thường đeo những đồ trang sức bằng bạc, nhôm có sắc trắng, sáng lấp lánh.

 

Nhân dân các dân tộc huyện Đồng Văn có đời sống văn hóa, tinh thần khá phong phú, đa dạng. Mỗi dân tộc có những nét văn hóa truyền thống riêng biệt, khẳng định sự trường tồn trong quá trình hình thành phát triển của mình như: Trống đồng Lô Lô, trống đồng Pu Péo, tiếng khèn của dân tộc Mông, các làn điệu dân ca của dân tộc Tày, Nùng, Dao, Giấy… cùng tồn tại và phát triển trong nền văn hóa truyền thống các dân tộc Việt Nam. Bên cạnh những nét riêng biệt mang tính bản địa, trong quá trình giao tiếp văn hóa các dân tộc có sự đan xen, cộng sinh càng tăng thêm vẻ đẹp phong phú, đa dạng của văn hóa các dân tộc.

 

Khí hậu Đồng Văn mang tính ôn đới, thích hợp trồng các loại cây ăn quả như; Lê, đào, mận, táo… và các loại cây dược liệu quý như: Đỗ trọng, huyền xâm, xuyên khung, ý dĩ, thảo quả…Đồng Văn có giống chè ngon nổi tiếng phù hợp với vùng đất Lũng Phìn. Rừng Đồng Văn có thảm thực vật phong phú, thích hợp cho sự phát triểu nhiều loài như: cây dẻ, sồi, thông đá, pơ mu… Động vật gồm các loài như: sóc, gà lôi, nhím, trăn, rắn, tê tê… Cây trồng nông nghiệp chủ yếu là ngô, một số vùng trồng lúa và các loài cây họ đậu.

 

Chăn nuôi của Đồng Văn phát triển, người dân nuôi các loại gia súc như: bò, dê, ngựa để lấy thịt, dùng sức kéo và vận chuyển hàng hóa.

 

Đồng Văn nổi tiếng với cột cờ Lũng Cú được dựng từ thời Lý, phố cổ Đồng Văn, Hang Mây, hang Sảng Tủng, cổng trời Sà Phìn, làng văn hóa Lô Lô Chải, cửa khẩu Phó Bảng, di tích kiến trúc nghệ thuật nhà Vương …ngoài ra, còn có chợ phiên Đồng Văn họp vào sáng chủ nhật hàng tuần cùng nhiều phiên chợ khác của các xã.

 

Huyện Đồng Văn có các món đặc sản như: mèn mén, cháo ấu Tẩu, ấu trùng ong, mật ong hoa bạc hà, chè Lũng Phìn, thắng cố.

 

Theo: Lịch sử Đảng bộ huyện Đồng Văn