Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn: Hình thành và phát triển27/05/2012

Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn gồm địa giới hành chính 4 huyện: Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn và Mèo Vạc với diện tích hơn 2.350km2, nơi đây là vùng đất cực Bắc thiêng liêng của Tổ Quốc Việt Nam.  

 

Bà Katherine Muller Marin, Trưởng Văn phòng đại diện UNESCO tại Hà Nội và ông Phạm Sanh Châu,
Tổng Thư ký Uỷ ban Quốc gia UNESCO Việt Nam trao Bằng công nhận của UNESCO cho
đồng chí Đàm Văn Bông, phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang

 

Ngày 03/10/2010 Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn được công nhận là thành viên của mạng lưới Công viên địa chất toàn cầu (GGN). Đây là Công viên địa chất đầu tiên của Việt Nam và là công viên thứ hai ở khu vực Đông Nam Á. Có được kết quả đó là cả quá trình nghiên cứu lâu dài và sự nỗ lực của các cấp chính quyền, được đánh dấu bằng những mốc thời gian chính như sau:

 

Sau hơn 10 năm hợp tác nghiên cứu, triển khai ở các vùng miền núi đá vôi Tây Bắc Việt Nam, năm 2001 các nhà khoa học Việt – Bỉ lần đầu tiên được mời tham quan và tiếp cận để nghiên cứu một số vùng đá vôi ở Bắc Kạn và Hà Giang, thuộc Đông Bắc Việt Nam. Khi tiếp cận Cao nguyên đá Đồng Văn, các nhà khoa học đã thực sự sửng sốt bởi vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên nơi đây, bởi sắc mầu rực rỡ của nền văn hóa của 17 dân tộc bản địa và sự khan hiếm nguồn nước cho sinh hoạt và sản xuất của người dân địa phương;

 

Tiếp đó, từ năm 2003 đến 2006 các nhà khoa học Việt-Bỉ đã tổ chức nhiều đợt khảo sát hang động, nghiên cứu địa chất karst, qua đó khẳng định rằng một nền kinh tế dựa vào nông nghiệp truyền thống với nguồn tài nguyên đất và nước quá khan hiếm chắc chắn sẽ không phát triển bền vững và không thể giúp thoát khỏi đói nghèo, nên cần tìm kiếm một mô hình phát triển kinh tế khác, dựa trên chính những điểm mạnh của Cao nguyên đá Đồng Văn. Năm 2006 dự án hợp tác Việt-Bỉ về “Nâng cao năng lực nghiên cứu phát triển công viên địa chất ở một số khu vực Đông Bắc – Việt Nam” với Cao nguyên đá Đồng Văn là vùng chìa khóa, đã được Hội đồng các Trường Đại học Vương quốc Bỉ phê duyệt.

 

Năm 2007 – 2008 đã tổ chức nhiều cuộc Hội thảo tại Viện Khoa học địa chất và Khoáng sản Việt Nam, thị xã Hà Giang và Hà Nội. Đặc biệt, ngày 11 và 12/9/2009, tại thị trấn Đồng Văn, UBND tỉnh Hà Giang với các Bộ: Tài nguyên và Môi Trường, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ngoại Giao và Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đã tổ chức Hội thảo quốc tế về xây dựng CVĐC Cao nguyên đá Đồng Văn. Hội thảo đã thu hút trên 200 đại biểu trong và ngoài nước tham dự.

 

Ngày 19/11/2009, UBND tỉnh Hà Giang đã ra một số quyết định quan trọng như: thành lập Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn; kiện toàn Ban chỉ đạo Xây dựng Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn; thành lập Ban quản lý Công viên địa chất (trực thuộc Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch Hà Giang). Từ đó bắt đầu triển khai xây dựng hồ sơ đề nghị gia nhập mạng lưới công viên địa chất toàn cầu, đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật cho công viên địa chất.

 

Đặc biệt, với sự quyết tâm cao để xây dựng thành công một Công viên địa chất đầu tiên của Việt Nam tại Hà Giang. Ngày 10/12/2009 Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Giang đã ban hành Nghị quyết số 19/NQ-HĐND về xây dựng Cao nguyên đá Đồng Văn thành công viên địa chất toàn cầu là minh chứng cho sự quyết tâm cao, đồng lòng thống nhất của chính quyền và nhân dân tỉnh Hà Giang.

 

Ngày 27/11/2009, Hồ sơ đề nghị công nhận Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn đã được Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam trình Ban điều hành Mạng lưới công viên địa chất toàn cầu.

 

Tháng 4/2010, đoàn đại biểu Việt Nam gồm UBND tỉnh Hà Giang, UBQG UNESCO Việt Nam và Viện KHĐC&KS đã tham dự Hội nghị quốc tế lần thứ 4 về CVĐC tại Langkawi, Malaysia. Đoàn đã thống nhất với Ban điều hành Mạng lưới công viên địa chất toàn cầu về thời gian tiến hành thẩm định Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn.

 

Từ 27/6 đến 3/7/2010 đoàn chuyên gia của Mạng lưới công viên địa chất toàn cầu đã sang Việt Nam, làm việc với UBQG UNESCO Việt Nam, UBND tỉnh Hà Giang, Viện KHĐC&KS thẩm định thực tế CVĐC Cao nguyên đá Đồng Văn.

 

Từ ngày 1 – 5/10/2010 tại Lesvos, Hy Lạp đã diễn ra Hội nghị lần thứ 9 của mạng lưới CVĐC Châu Âu. Tại hội nghị này, Hội đồng tư vấn của mạng lưới đã họp và chính thức công nhận Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn là một trong 77 thành viên của mạng lưới công viên địa chất toàn cầu (GGN). Công viên địa chất cao nguyên đá Đồng Văn được công nhận sẽ sánh vai với các công viên khác trên thế giới tạo ra tầm ảnh hưởng mang tầm Quốc tế và khu vực, góp phần nâng cao hình ảnh của Việt Nam trên thế giới, đồng thời tạo điều kiện phát triển kinh tế bền vững góp phần xóa đói giảm nghèo cho một bộ phận rất lớn của người dân trên vùng Cao nguyên đá Đồng Văn. Đây thực sự là niềm tự hào, niềm vui lớn đối với toàn thể nhân dân các dân tộc Hà Giang nói chung và khu vực Công viên địa chất Cao nguyên đá Đồng Văn nói riêng.

 

Nhằm tạo điều kiện cho sự phát triển CVĐC toàn cầu Cao nguyên đá phát triển, xứng tầm với các CVĐC trong khu vực và thế giới, UBND tỉnh Hà Giang ra quyết định số 1320/QĐ-UBND ngày 27/6/2011 thành lập Ban quản lý CVĐC toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn trực thuộc UBND tỉnh Hà Giang. Ngày 12/3/2012, UBND tỉnh Hà Giang ra quyết định số 375/QĐ-UBND kiện toàn Ban chỉ đạo xây dựng và phát triển CVĐC toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, trong đó đồng chí phó chủ tịch UBND tỉnh phụ trách khối văn xã là trưởng ban và lãnh đạo một số Sở ngành có liên quan là thành viên.

 

Hiện nay, chính quyền tỉnh Hà Giang, ban quản lý CVĐC toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn cùng các sở ngành, chính quyền địa phương trên địa bàn công viên đã và đang phối hợp chặt chẽ với Đại học Quốc Gia Hà Nội, các Bộ ngành Trung ương, các chuyên gia trong và ngoài nước tiến hành lập quy hoạch tổng thể Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn và nâng cấp đề án này thành đề án cấp quốc gia trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để hoạt động có hiệu quả, xứng đáng là Công viên địa chất  toàn cầu đầu tiên của Việt Nam.