Nằm giữa không gian núi đá hùng vĩ của xã Quản Bạ, tỉnh Tuyên Quang, Điểm “Thạch Kê - Thạch Khuyển” là một hiện tượng địa chất tự nhiên độc đáo vừa mang giá trị khoa học, vừa gợi nên sự kỳ bí của tạo hóa. Khối đá được hình thành qua quá trình kiến tạo địa chất, phong hóa và bào mòn kéo dài hàng trăm triệu năm trên vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.
Điều đặc biệt của điểm này nằm ở hiện tượng “biến đổi hình dạng theo góc nhìn”. Khi quan sát từ hai vị trí khác nhau cách nhau khoảng 300-500m, khối đá lại hiện lên với hai hình tượng hoàn toàn khác biệt: từ một hướng giống hình chú chó đang hướng mắt canh giữ núi rừng, trong khi ở hướng còn lại lại mang dáng dấp của một con gà trống vươn cao giữa trời đất. Hiện tượng này được tạo nên bởi cấu trúc địa hình, góc chiếu ánh sáng và sự sắp xếp tự nhiên của các lớp đá, tạo cảm giác như thiên nhiên đang ẩn giấu một “ảo ảnh địa chất” giữa cao nguyên đá.
Tên gọi “Thạch Kê - Thạch Khuyển” không chỉ phản ánh hình thái đặc biệt của khối đá mà còn gợi nhắc đến đời sống văn hóa gắn bó với núi rừng của người dân bản địa.
Thạch kê
Khi quan sát từ vị trí này, toàn bộ khối đá hiện lên rõ nét với hình dáng của một chú gà trống đang vươn mình trên đỉnh núi, như cất tiếng gáy gọi bình minh giữa cao nguyên đá.
Trong văn hóa của cư dân vùng núi phía Bắc, gà trống là biểu tượng của sự tỉnh thức, sức sống và khởi đầu mới. Đối với người dân Quản Bạ, hình ảnh “gà đá” còn gợi nhớ đến giống gà đen bản địa - một đặc sản nổi tiếng của vùng cao nguyên đá. Giống gà này có da, thịt và xương màu đen đặc trưng, được đồng bào dân tộc nuôi thả tự nhiên trên các sườn núi đá, trở thành nguồn thực phẩm quý và là nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực địa phương.
Dưới góc nhìn địa chất, Thạch Kê là minh chứng sinh động cho khả năng kiến tạo kỳ diệu của thiên nhiên. Trải qua hàng triệu năm phong hóa, những lớp đá vôi đã được gọt giũa tạo nên hình thái đặc biệt, khiến du khách có cảm giác như một linh vật đang hiện hữu giữa núi rừng.
Ngày nay, Thạch Kê không chỉ là điểm quan sát cảnh quan hấp dẫn mà còn là nơi để du khách khám phá sự giao thoa giữa địa chất, văn hóa và đời sống bản địa trên vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.
Thạch khuyển
Từ góc quan sát này, khối đá hiện lên giống như một chú chó đang ngồi hướng về phía thung lũng, lặng lẽ canh giữ bản làng giữa không gian núi đá hùng vĩ.
Trong đời sống của đồng bào vùng cao, chó là loài vật gần gũi, trung thành và gắn bó mật thiết với con người. Hình tượng Thạch Khuyển cũng gợi nhớ đến giống chó cộc đuôi bản địa nổi tiếng của vùng Cao nguyên đá Đồng Văn. Đây là giống chó quý, có sức khỏe dẻo dai, khả năng thích nghi tốt với địa hình núi đá hiểm trở và từ lâu đã trở thành người bạn đồng hành của đồng bào trong lao động, sản xuất và bảo vệ gia đình.
Theo cách nhìn của người dân địa phương, Thạch Khuyển giống như một “người lính gác” của núi rừng, âm thầm chứng kiến sự đổi thay của vùng đất qua bao thế hệ. Khối đá không chỉ mang giá trị địa chất mà còn phản ánh mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên trong suốt quá trình cư trú trên cao nguyên đá.
Ngày nay, Thạch Khuyển là điểm dừng chân thú vị dành cho du khách yêu thích khám phá thiên nhiên và những câu chuyện văn hóa bản địa. Từ đây, du khách có thể cảm nhận rõ nét sự kỳ diệu của tạo hóa, nơi những khối đá khô cằn lại mang hình hài và câu chuyện sống động giữa không gian của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.
BQL Công viên địa chất