Phở Ngô Hà Giang - Bản giao hưởng giữa đá xám và sắc vàng cao nguyên
Nếu phở bò Hà Nội thanh tao với sợi bánh trắng mỏng, thì phở ngô của vùng Cao nguyên đá Đồng Văn lại mang trong mình sự mộc mạc, bền bỉ và đậm đà như chính tâm hồn người Mông nơi đây.
Khi "Hạt ngọc của đá" biến tấu thành sợi phở
Từ bao đời nay, cây ngô là sinh kế, là linh hồn của vùng cao cực Bắc. Trên những vách đá tai mèo dựng đứng, cây ngô can trường mọc lên, chắt chiu từng giọt sương, hạt đất để cho ra những bắp ngô vàng óng, chắc hạt. Ngô giờ đây không chỉ được dùng để làm mèn mén hay nấu rượu, bằng bàn tay, khối óc của những người con trên Cao nguyên đá, món Phở ngô - độc nhất vô nhị đã ra đời.
Để có được bát phở ngô chuẩn vị, quy trình chế biến là một quá trình đầy công phu. Những bắp ngô được lựa chọn phải đảm bảo là ngô vàng bản địa, hạt đều, chắc. Ngô được tách hạt, phơi khô, mang đi xay vỡ, đãi sạch lớp vỏ ngoài, ngâm nước ít nhất 8 tiếng cho mềm rồi mới đem xay mịn thành bột và trộn với nước thành hỗn hợp tráng bánh.
Công đoạn tráng bánh phở cũng đòi hỏi sự khéo léo của đôi bàn tay. Người thợ phải giữ lửa đều, tráng một lớp bột vừa vặn lên tấm vải căng tròn. Nhờ hơi nước nóng bốc lên, bánh sẽ chính từ từ, giữ được màu sắc và hương vị của mùi ngô mới.
Bánh phở sau khi được tráng xong sẽ chuyển sang màu vàng đặc trưng của ngô và được đem phơi trên sào tre để nguội, sau đó đem thái sợi. Khác với sợi phở gạo mềm mại, sợi phở ngô có màu vàng óng ả, dày hơn một chút và dẻo, vị bùi đặc trưng của ngô.
Hương vị của núi rừng
Một bát phở ngô nóng hổi bốc khói giữa cái lạnh tê tái của miền cực Bắc là một trải nghiệm khó quên.
Nước dùng thường được ninh từ xương lợn hoặc xương gà cùng với các loại gia vị đặc trưng của vùng núi cao như quế, hồi, thảo quả... trong vắt nhưng vị ngọt lịm. Điểm xuyết trên màu vàng rực của sợi phở là những miếng thịt bò tươi ngon hoặc thịt gà thơm giòn, cùng hành lá, húng quế và chút ớt xào cay nồng.
Khi thưởng thức, bạn sẽ cảm nhận được vị thơm bùi, cái ngậy đặc trưng của tinh bột ngô già. Sợi phở không bị bở nát mà có độ sần sật thú vị. Bạn sẽ như cảm nhận thấy mùi nắng gió của Cao nguyên đá như đọng lại trong từng sợi bánh.
Năm 2023, phở ngô được trao chứng nhận là món ẩm thực tiêu biểu Việt Nam. Để thưởng thức hương vị này, du khách có thể dừng chân tại Bảo tàng Hà Giang (phường Hà Giang 1), Khu nghỉ dưỡng H’Mong Village (xã Quản Bạ).
Phở ngô không đơn thuần là một món ăn mà còn là biểu tượng của sự giao thoa giữa con người và thiên nhiên khắc nghiệt. Khẳng định sự sáng tạo vô biên của đồng bào vùng cao. Nếu có dịp đặt chân lên mảnh đất "đá nở hoa", đừng chỉ mải mê ngắm nhìn vách đá hùng vĩ mà quên dừng chân thưởng thức một bát phở ngô để thấu hiểu thêm về mảnh đất rẻo cao cực Bắc.