Lễ hội Gầu Tào là một lễ hội dân gian truyền thống, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống đã có từ lâu đời phản ánh phong tục, tập quán của dân tộc Mông sinh sống trên vùng Cao nguyên đá Đồng Văn. Và tùy theo thời gian, địa điểm và quy mô tổ chức lớn nhỏ khác nhau, lễ hội Gầu Tào vẫn mang một ý nghĩa to lớn như: “cảm tạ thần linh, trời đất phù hộ cho một năm mùa màng bội thu, gia súc sinh sôi, làng bản êm ấm, không thiên tai dịch bệnh, vv…”

Đây cũng là dịp gắn kết tình cảm giữa cộng đồng các dân tộc sinh sống quanh khu vực đến vui chơi lễ hội, với những bộ trang phục dân tộc sặc sỡ, súng sính các phụ kiện đi kèm như vòng cổ, xà tích, vòng tay và khăn vấn với nhiều màu sắc khác nhau. Thường người nào có gia đình thì sẽ dẫn cả nhà như vợ, chồng và con cái cùng đi chơi hội, còn đối với những nam thanh nữ tú thì đây còn mang ý nghĩa đặc biệt hơn cả, vì là cơ hội tìm hiểu, se duyên với những mảnh ghép còn thiếu của cuộc đời mình. Vì vậy ngay từ sớm đã có thể nhận ra các nhóm nhỏ thanh niên với những bộ quần áo truyền thống mới nhất đứng tụ tập với nhau trên tay không thể thiếu chiếc sáo, cây khèn hoặc cây nỏ. Chỉ một lát nữa thôi, đó sẽ là dụng cụ để các chàng trai thể hiện tài năng của mình đã khổ công rèn luyện, chỉ chờ có dịp để chinh phục người mà mình thầm thương trộm nhớ. Xa xa đó là nhóm nhỏ các thiếu nữ chuẩn bị bước lên sân khấu với trang phục sặc sỡ sắc màu, trên tay là những chiếc ô, chiếc khăn truyền thống, thể hiện điệu múa uyển chuyển và giọng ca thánh thót như con chim rừng làm bao chàng trai sao xuyến.

Năm nay lễ hội Gầu Tào được tổ chức vào ngày 26 tháng 2 năm 2026 tại thôn Sảng Pả 1, xã Đường Thượng, tỉnh Tuyên Quang thu hút lượng lớn đông đảo các đồng bào các dân tộc và khách du lịch đến tham quan và trải nghiệm.

Lễ hội Gầu Tào thường được chia làm hai phần, đó là phần Lễ và phần Hội. Phần lễ thường do thầy cúng chủ trì, khi đến giờ lành thầy cúng tiến hành nghi thức dựng cây nêu và hiến tế động vật như dê, gà hoặc lợn để bày tỏ lòng thành kính đối với các vị thần linh và trời đất đã bảo vệ bà con nơi đây trước thiên tai, dịch bệnh,  phù hộ độ trì cho bà con một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia súc sinh sôi nẩy nở… Sau phần lễ là phần Hội với các tiết mục văn nghệ do các nghệ nhân, các nam thanh nữ tú của bà con nhân dân sinh sống trên khu vực thể hiện với những ca khúc, điệu múa thể hiện tình cảm đối với Đảng, với quê hương, đất nước.

Ngoài ra phần Hội còn tổ chức nhiều trò chơi dân dan mang tính chất sôi động như leo cây, ném pao, đẩy gậy, đi cà kheo, vv… vốn là sân chơi mang tính chất bộc lộ tài năng và sự khéo léo của các chàng trai. Đây cũng là hoạt động thu hút đông đảo bào con tham gia thử sức và là dịp để khách du lịch trải nghiệm các trò chơi dân gian của đồng bào nơi đây.

Trong không gian lễ hội còn trưng bày nhiều sản vật, nông sản địa phương do các thôn mang đến, với nhiều sản vật phong phú như thịt treo, rượu ngô men lá, các sản phẩm thủ công đan lát, thổ cẩm… do các nghệ nhân sản xuất, đây cũng là dịp các cơ sở kinh doanh, hợp tác xã được giao lưu, trao đổi kinh nghiệm trong sản xuất, tiêu thụ và mở rộng thị trường.

Vào ngày 6/12/2025, tại Bahrain, tổ chức World Travel Awards (WTA) đã vinh danh Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn là Điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới năm 2025. Với lợi thế về giá trị văn hóa và cảnh quan hùng vĩ trên tuyến khám phá số 4 và được lượng lớn du khách nước ngoài lựa chọn trên hành trình của mình, xã Đường Thượng đã tổ chức lễ hội Gầu Tào ngoài việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống còn giúp ngành du lịch địa phương quảng bá hình ảnh, nét đẹp con người đến với bạn bè quốc tế. Tạo sân chơi, giáo dục cư dân đồng bào nơi đây bảo tồn, gìn giữ các nét đẹp văn hóa truyền thống vốn có, làm phong phú thêm các trải nghiệm của du khách khi đến với mảnh đất này. Là tiền đề để nâng cao ngành văn hóa du lịch địa phương và nâng cao giá trị cốt lõi của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.

Một số hình ảnh Lễ hội Gầu Tào:

Tiết mục văn nghệ chào mừng do các khối học sinh trên địa bàn khai mạc lễ hội Gầu Tào năm 2026

Toàn cảnh lễ hội Gầu Tào

Thầy cúng và lãnh đạo UBND xã Đường Thượng làm lễ tạ ơn trời đất, cầu cho năm mới mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, bản làng no ấm.

 Phần thi bắt lợn là phần thi gay cấn và tạo ra niềm vui hòa lẫn tiếng cười phấn khích

Niềm vui của du khách nước ngoài khi tham dự Lễ hội Gầu Tào

Hồng Phong