Sách đá Vần Chải (a):

Một cảnh tượng tráng lệ với hàng trăm chóp nón đá vôi lô xô theo địa hình. Nhưng bên trong từng chóp nón đó cũng có nét đặc biệt riêng - hàng chục, hàng trăm lớp đá vôi mỏng lộ ra, nghiêng thoải đều đặn hết về một bên. Cũng vì thế mà sườn các chóp nón kể trên một phía cũng khá thoải trong khi phía đối diện lại khá dốc. Các nhà khoa học gọi đó là địa hình đơn nghiêng, hay địa hình mái nhà lệch. Một số người khác lại gọi đó là những cuốn sách đá - từng lớp đá mỏng chính là những trang giấy khổng lồ của cuốn sách đá mang tên “Lịch sử Trái Đất”.

Khoảng hơn 380 triệu năm trước, vào kỷ Devon, khu vực này vẫn ngập sâu dưới đáy nước biển. Các loại đá trầm tích carbonat khá giàu sét tạo nên cảnh quan mà chúng ta đang chiêm ngưỡng ngày nay vốn được hình thành dưới đáy biển. Nếu điều kiện trầm tích ổn định sẽ thành các lớp dày, có khi tới hàng chục, hàng trăm mét, ngược lại thì sẽ chỉ tạo thành những lớp mỏng, có khi chỉ vài centimét, lúc đầu gần như nằm ngang. Nhưng rồi bối cảnh kiến tạo thay đổi, đại dương trở thành lục địa, từ đáy biển các lớp trầm tích nổi dần lên thành đất liền. Hơn thế nữa, do xô đẩy, va chạm mà một phía được nâng lên nhiều hơn so với phía còn lại, tạo thành các lớp đá nghiêng đều về một bên. Các quá trình địa chất tiếp theo như rửa trôi, bóc mòn, đứt gãy... đã dần tạo nên các chóp nón, để lộ ra các sườn núi đơn nghiêng như những "trang sách đá".

Các nhà khoa học hiện đang lật giở từng “trang sách đá” này để xác lập lại môi trường hình thành đá, đặc điểm cổ khí hậu, cổ sinh vật..., làm sáng tỏ lịch sử phát triển Trái Đất ở khu vực này trong quá khứ.

Cuốn “sách đá Vần Chải” không chỉ là một trong những cảnh quan đẹp và có giá trị khoa học của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Nó còn khá hiếm - cảnh quan tương tự cũng chỉ gặp ở một nơi nữa gần Cột cờ Lũng Cú.

Bãi Hải cẩu Vần Chải (b):

Trên sườn núi Vần Chải, thiên nhiên đã tạo nên một cảnh tượng kỳ thú với những khối đá xếp nối nhau giống như một đàn hải cẩu đang chen mình tắm nắng giữa biển khơi. Từ nhiều góc nhìn khác nhau, các khối đá hiện lên sinh động như những “chú hải cẩu” đang hướng về cùng một phía, tạo nên một di sản địa mạo độc đáo và đầy thú vị.

“Đàn hải cẩu” được hình thành từ các lớp đá vôi dày, màu xám sáng, trải qua hàng triệu năm chịu tác động của vận động kiến tạo, nứt gãy, phong hóa và bóc mòn tự nhiên. Chính cấu trúc phân lớp và hệ thống khe nứt đặc biệt đã tạo nên hình dáng mềm mại, tròn đều như những sinh vật biển đang nằm trên bãi cát.

Cảnh quan Bãi Hải cẩu Vần Chải không chỉ gợi nhắc về môi trường biển cổ tồn tại cách đây khoảng 250 triệu năm mà còn hòa quyện hài hòa với nét văn hóa đá đặc trưng của cư dân địa phương như nhà trình tường, hàng rào đá và nương đá. Tất cả đã tạo nên một điểm dừng chân hấp dẫn, góp phần làm nổi bật giá trị độc đáo của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.

Van Chai Rock Book (a):

A magnificent landscape unfolds before visitors, with hundreds of limestone cones scattered across the terrain. Each cone possesses a distinctive feature: dozens or even hundreds of thin limestone layers are exposed, all dipping gently and uniformly in the same direction. As a result, one side of each cone is relatively gentle, while the opposite side is much steeper. Geologists refer to this as a homoclinal landform or a cuesta landscape. Others liken these formations to giant stone books, with each thin rock layer representing a page in the “Book of Earth's History.”

More than 380 million years ago, during the Devonian Period, this area lay beneath an ancient sea. The clay-rich carbonate sediments that now form the landscape visible today were deposited on the seabed. Under stable depositional conditions, thick rock layers - sometimes tens or even hundreds of meters thick - could form. Under less stable conditions, however, only thin layers, sometimes just a few centimeters thick, were deposited, originally in nearly horizontal positions. Later, tectonic conditions changed. The ancient ocean became land, and the sedimentary layers gradually emerged above sea level. Due to tectonic compression and collision, one side of the area was uplifted more strongly than the other, causing the rock layers to tilt uniformly in one direction. Subsequent geological processes, including erosion, weathering, and faulting, gradually shaped the limestone cones and exposed the inclined slopes that resemble the pages of a stone book.

Today, scientists continue to study these “pages” in order to reconstruct the depositional environment, paleoclimate, ancient life, and the geological history of this region.

The Van Chai Rock Book is not only one of the most beautiful and scientifically valuable landscapes of the Dong Van Karst Plateau UNESCO Global Geopark, but also a relatively rare geological feature. A similar landscape can only be found in one other location near Lung Cu Flag Pole.

Van Chai Sea Lions (b)

On the slopes of Van Chai Mountain, nature has created a remarkable scene in which a series of rock formations resemble a group of sea lions basking in the sun. Viewed from different angles, the rocks appear strikingly lifelike, as if the “sea lions” were all facing in the same direction, creating a unique and fascinating geomorphological heritage site.

The “Sea Lion Colony” was formed from thick, light-gray limestone layers that have been subjected to tectonic movements, fracturing, weathering, and erosion over millions of years. The distinctive layering and fracture systems have produced smooth, rounded shapes resembling marine animals resting on a sandy shore.

The Van Chai Sea Lions landscape not only recalls the ancient marine environments that existed here hundreds of millions of years ago, but also blends harmoniously with the stone culture of local communities, reflected in rammed-earth houses, stone fences, and rocky terraced fields. Together, these elements create an attractive destination that highlights the unique values of the Dong Van Karst Plateau UNESCO Global Geopark.

BQL Công viên địa chất